Eğer çocuklar bir şey anlatmak isterken çıkardıkları sesler anlamsız geliyorsa bu durum bir aksaklığın ifadesi sayılabilir. Anne babalara çocuğun bu hali hoş gelse bile çocuk istediğini anlamadığı için bundan rahatsızlık duyacaktır. Bunu ciddiye almayan anne ve babalar “bizim çocuğumuz neden hala konuşmuyor” diye yakınanlar arasına girmeye aday sayılırlar. Uzmanlar, bu noktaya gelmeden önlem alınmasını tavsiye ediyorlar.
Amerikan Hastanesi Dil ve Konuşma Bozuklukları Uzmanı Seda Atilla Şahin, çıkarılan seslerin anlamsız olmalarının nedeni ve bunların konuşmaya etkileriyle ilgili şu bilgileri veriyor:
“Her ses, o sesi oluşturmak için gereken kas ve koordinasyon geliştikçe repertuvara katılır. Dolayısı ile, sesler değişik zamanda üretilmeye başlar. /B/, /M/ gibi sesler daha bebekken ortaya çıkabilirken /R/, /L/ gibi sesler 6 yaşa kadar doğru üretilemeyebilir. Çocuklar söyleyemedikleri sesin yerine başka bir ses kullanabilirler veya kelimelerin bazı hecelerini eleyebilirler.”

SESLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

“Dil ve Konuşma Bozuklukları Uzmanı’nın değerlendirmesi ile çocuğun hangi seslerde sorun yaşadığı belirlenir ve gereken terapi başlatılır. Burada önemli olan kıstaslar çocuğun söylemekte zorlandığı seslerin gelişimsel olarak üretmesi gereken sesler olup olmadığı, sesi üretmek için gerekli oral hareketi yapıp yapamamadığı ve bu durumun çocuğun genel olarak konuşma anlaşılabilirliğini nasıl etkilediğidir.”

KONUŞMA YAŞI NEDİR?

“4 yaş konuşma anlaşılabilirliği açısından bir dönüm noktasıdır. Her ses doğru üretilmese de, çocuğun konuşmasının tamamen anlaşılır olması beklenir. Doğru üretilmeyen seslerin ise değerlendirilmesi önemlidir. Gelişimsel olarak üretilmesi beklenen bir ses yanlış dil alışkanlığı nedeni ile başka bir ses ile değiştiriliyor ise, gecikmeden ve bu alışkanlık yer etmeden konuşma terapisi ile müdahale edip konuşma seslerini düzeltmek mümkündür.

Müdahale edilmediğinde yanlış ses alışkanlıklarının oturması ve okuma ve yazma dönemi geldiğinde söylerken değiştirilen sesleri yazarken ve okurken de değiştirilmesi söz konusu olabilir. Yanlış alışkanlıklar yerleşmeden ve başka sorunlara neden olmadan bunların düzeltilmesi çok önemlidir.”