Kadınların yaşamlarında özgün ve önemli bir sağlık etkeni olan kemik erimesi (osteoporoz) konusunu Beslenme ve Diyet Uzmanı Dr. Yasemin Bradley anlattı.

NE ZAMAN ORTAYA ÇIKAR?

Ozteoporoz, kadınların yaşamlarındaki farklı süreç olan menopoz döneminde ortaya çıkar. Etkilerini en az indirmek ve bu sürece hazırlıklı girmek için vücudun kalsiyum ihtiyacının karşılanması önemlidir.
Güçlü kemiklere sahip olmak için 35 yaşından sonra günde 1000 mg. kalsiyum alınması gerekir. Bu ihtiyaç süt, balık, koyu yapraklı sebzelerin yanı sıra kalsiyum oranı yüksek sularla karşılanabilir. Suyun kalorisi olmadığı için vücut dengesine olumsuz etki yapmaz.
Ergenlik, hamilelik ve menopoz dönemleri kalsiyum ihtiyacının arttığı dönemlerdir. Vücudun su ihtiyacının kalsiyum oranı yüksek su içerek karşılanması yararlı olur.

MENOPOZ DÖNEMİ

Kemik erimesinin en yoğun olarak hissedildiği dönem menopoz dönemidir. Bir yandan ateş basmaları, öte yandan uyku bozuklukları ortaya çıkabilir. Östrojen eksikliğine bağlı idrar yapmakta zorlanma, yanma, kaşıntı, cinsel isteksizlik, disparaniya denilen cinsel ilişkilerde zorlanma ve ağrı görülmektedir.
Östrojen eksikliğine bağlı olarak menopoza girmiş kadınlarda kalp krizi geçirme riskinin 5 kat daha fazla arttığı bilinmektedir. Bu durumun östrojen eksikliğine bağlı kolesterol, lipo proteinler, düşük ve yüksek dansiteli lipo proteinlerin dengesinin bozulmasına bağlanmaktadır. Bir kadının ortalama menopoza girme yaşı 49.3 ±5 olarak kabul edilmektedir. Türkiye'de ortalama menopoz yaşı 47, ABD'de 51'dir. Menopozun sonucunda ortaya çıkan osteoporoz ise hastayı artan kırık riskine maruz bırakacak düzeyde kemik kütlesinde azalma ve kemik mikro yapısında bozulmayla ortaya çıkan bir iskelet bozukluğudur. Kemik gücü, kemik yoğunluğu ve kemik kalitesinin bileşimini yansıtır. Osteoporoz halk arasında kemik erimesi olarak bilinir.

OSTEOPOROZ İÇİN NE YAPMALI?

Osteoporozdan korunmak için:

• Düzenli beslenin; özellikle kalsiyumdan zengin gıdalar alın. Özellikle kalsiyum oranı yüksek su tüketin. Piyasada kalsiyum ve pH oranı yüksek doğal mineralli sulara ulaşmanız mümkün.
• Güneş ışığından yeterince faydalanın
• Sigara içmeyin
• Alkol ve kahve tüketiminizi azaltın
• Egzersiz yapın, aktif yaşamaya çalışın
• Osteoporozun önlenebilir bir hastalık olduğunu unutmayın

OSTEOPOROZ GÖRÜLME ORANI

Osteoporoz, kadınlarda erkeklerden dört kat fazla oranda görülmektedir. 20-25 yaşlarına kadar kemikler, gıdalarla alınan kalsiyumu depolarlar. 30’lu yaşlarda kemikler en yüksek kütleye ulaşırlar. 40’lı yaşlardan sonra ise kemik kütlesi yavaş yavaş azalmaya başlar. Kadınlarda özellikle menopozdan sonra kemik kaybı artar. 65 yaş üzerinde osteoporoz kadınlarda ve erkeklerde eşit oranda görülmektedir.
Risk faktörleri;
1) Kadın olmak
2) Menopozda olmak
3) 45 yaşın altında doğal ya da cerrahi menopoz
4) 50 yaş üzerinde olmak (ileri yaş)
5) Ailede osteoporozlu kişinin olması
6) Kısa boylu- ince yapılı olmak
7) Beyaz tenli- açık renk gözlü olmak
8) Kadınlarda estrojen, erkeklerde testosteron adlı cinsiyet hormonlarının düzeylerinin düşük olması
9) Düşük kalsiyumlu beslenme
10) D vitamini azlığı
11) Yetersiz fiziksel aktivite ve egzersiz
12) Uzun süre yatağa bağımlı kalmak
13) Kemik yıkımını hızlandıran ilaçların kullanımı (kortizon, tiroid, epilepsi ilaçları, heparin, lityum gibi)
14) Sigara alışkanlığı, alkolün ya da kafeinli kahvenin fazla tüketilmesi
15) Bazı hastalıklar (iltihaplı eklem hastalıkları, astım, hormonal hastalıklar gibi)