Verilere göre, Türkiye’de yılda ortalama 155 bin kişi kansere yakalanıyor ve ortalama 60 bin kişi bu nedenle yaşamını yitiriyor.
Kanser, bugün için Türkiye’de ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer alıyor. 1965 yılı başlangıç olarak alındığında en sık görülen 5 ölüm nedeni arasında kanser, 1990’lı yıllara gelininceye kadar kalp damar hastalıkları ve enfeksiyon hastalıklarından sonra üçüncü sırada yer alıyordu. Veriler, enfeksiyon hastalıklarının kontrol altına alınmasına bağlı olarak ölümlerde azalma olması nedeniyle kanserin ikinci etken durumuna geldiğini gösteriyor.
EN ÇOK GÖRÜLEN KANSER TÜRLERİ
Dünya genelinde kadınlarda en sık meme, rahim ağzı, kolon, akciğer ve mide kanserine rastlanıyor. Erkeklerde ise, akciğer, prostat, mide ve kolon kanseri görülüyor. Erkeklerde ölüme neden olan kanser türleri akciğer, karaciğer, kolon ve mide; kadınlarda ise meme, akciğer, kolon ve rahim ağzı kanseri olarak sıralanıyor.
Kanser, ölümcül etkisine karşın erken evrede tanınması ve tedavi sürecine girilmesi halinde büyük ölçüde önlenebiliyor. Bu nedenle farklı kanser türleri açısından taramaların 20’li yaşlarda başlaması önem taşıyor.
Neolife Tıp Merkezi’nden Medikal Onkoloji Uzmanı Doç. Dr. Duygu Derin, erken evrede tanısı konulan kolon kanserinde ilk 5 yılda hayatta kalma oranının yüzde 90 olduğunu belirtiyor. Aynı şekilde rahim ağzı ve meme kanserlerinde erken teşhis ile tedavi ve hayatta kalma oranlarının yüksek olduğunu ifade eden Doç. Dr. Duygu Derin 20’li, 30’lu, 40’lı, 50’li yaşlarda kanser konusunda yapılması gerekenleri anlattı.
20’Lİ YAŞLAR
Kadınlar için rahim ağzı kanserine karşı tarama, ilk cinsel ilişkiden itibaren ilk 3 yıl içinde veya en geç 21 yaşında başlamalıdır. Her yıl kadın doğum muayenesi ve Pap- Smear testi yapılmalıdır.
Meme kanserine karşı her ay kendi kendine meme muayenesi, 20-40 yaş arası 2-3 yılda bir doktor tarafından klinik meme muayenesi yapılmalıdır.
Ancak meme kanseri için yüksek riskli aileye sahip kadınlar farklı değerlendiriliyor. Meme kanseri için yüksek riskli aileye sahip kadınlar, özellikle BRCA1 ve BRCA2 mutasyonu olanların meme muayenelerinin 18 yaşından ve yıllık mamografilerinin de 25 yaşından itibaren başlaması öneriliyor.
30’LU YAŞLAR
Rahim ağzı kanserine karşı 20’li yaşlarda yapılan son 3 tarama normal bulunmuşsa 30 ‘lu yaşlarda 2 yılda bir tarama yapılabilir.
40’LI YAŞLAR
Kadınlar için düzenli olarak her yıl doktor tarafından klinik meme muayenesi yapılmalıdır. Ailede kanser hikayesi yoksa standart olarak 40 yaşından itibaren yılda bir doktor muayenesi, iki taraflı mamografi ve ultrasonografi tavsiye ediliyor.
50Lİ YAŞLAR
Kadın ve erkeklerde kalın bağırsak kanseri taraması yapılmalıdır. 50 yaşından itibaren dışkıda gizli kan aranması, sigmoidoskopi, baryumlu kolon grafisi taramalarından birinin yapılması öneriliyor. Başarı oranları birbirine eşit olan bu testlerden herhangi birisi şüpheli çıkarsa mutlaka kolonoskopi yapılmalıdır.
Erkeklerde prostat kanserine karşı, prostat spesifik antijen testi (PSA kan testi) yaptırılması öneriliyor. Yüksek riskli kişilerde (bir veya daha fazla yakın akrabada erken yaşlarda prostat kanseri tanısı olanlarda ) bu testlerin 45 yaşında yapılması önem kazanıyor.